Tramplattegronden

Toen ik in 2000 in Amsterdam kwam wonen, was de enige plattegrond van het tramnet de lijnenkaart die nog steeds in de abri’s is te vinden. Alle tramlijnen staan daar in het rood op vermeld, wat het volgen van afzonderlijke lijnen moeilijk maakt.

In 2001 kwam hierin verandering met de instroom van het Combinomaterieel. Hierin hing ook een plattegrond die alle tramlijnen individueel weergaf.

amsterdam_tram_oorspr

Deze plattegrond kwam op mij vooral over als een gekleurde spaghettibrij, waarin geen duidelijk samenhangend netwerk viel te ontwaren. De sterke vervorming en ‘hoekige’ bogen van de lijnen maakten het geheel er niet beter op.

In 2004 besloot ik daarom een alternatief te ontwerpen, waarbij ik vooral de structuur van het lijnennet naar voren wilde laten komen. Dat deed ik door parallel lopende lijnen te bundelen en in dezelfde kleur weer te geven – een oplossing die ook op de officiële plattegrond van de metro van New York wordt toegepast.

Ik had toen slechts de beschikking over MS Paint, en dat biedt weinig mogelijkheden om een aantrekkelijke plattegrond te maken. In 2007 begon ik gebruik te maken van Adobe Illustrator, waarmee ik sindsdien mijn plattegronden maak. De Paint-versie van de tramplattegrond was als een van de eerste plattegronden aan de beurt om overgetrokken te worden. Ik besloot er ook het metronet, de zonegrenzen en NS-stations aan toe te voegen.

In de jaren erna begon het ‘grote schaven’. De layout van de lijnen heb ik vaak aangepast, waarbij de versie uit 2014 de basis vormt voor de huidige plattegrond. Regeren is vooruitzien, dus hield ik ook alvast rekening met de komst van de Noord/Zuidlijn en mogelijke toekomstige uitbreidingen van het tramnet. De NS-stations en zonegrenzen verdwenen; het metronet breidde ik op een gegeven moment uit om alle metrostations te tonen. Ook de legenda verschoof op den duur van plaats.

Op detailniveau probeerde ik diverse manieren om overstaphaltes weer te geven, zoals deze evolutie van halte Alexanderplein laat zien.

De weergave van eindhaltes en overstappen tussen tram en metro onderging ook diverse gedaanteverwisselingen. Station Sloterdijk ging meermaals op de schop.

De laatste opvallende wijziging was mijn keuze om alle tram- en metrolijnen voortaan afzonderlijk weer te geven, in plaats van gebundeld. De kleurenbundels behield ik wel, waarbij iedere afzonderlijke lijn een eigen schakering kreeg.

Toen de eerste plannen voor het lijnennet na de Noord/Zuidlijn opdoken, was ook wel duidelijk dat dit een grote impact op de plattegrond zou gaan hebben. Het definitieve vervoerplan voor 2018 werd eind 2016 gepresenteerd. Ik twijfelde enige tijd of ik een geheel nieuwe plattegrond zou gaan maken, of de bestaande zou aanpassen. Ik koos voor het laatste, waarbij de opvallendste wijziging wel in het kleurgebruik zit. De bundel oostwestlijnen is nu rood, een kleur die ik vanaf het begin gebruikte om de bundel CS-Rembrandtplein (lijnen 4 en 9) mee weer te geven.

Omdat er inmiddels ook weer serieus wordt gekeken naar uitbreiding van het tramnet, kon een plattegrond die een mogelijke toekomst verbeeldt niet uitblijven. Dat toekomstige lijnennet viel goed te integreren in de bestaande plattegrond:

AmsterdamTram_2030-01

De huidige versie van de tramplattegrond en alle historische versies kun je vinden op Wikipedia.

Advertenties