Metroplattegronden

Het duurde even voordat Amsterdam een officiële kaart van het metronet kreeg. Pas in 1997 verschenen op de stations en in de treinen de plattegronden van ontwerpbureau Mijksenaar, waarop de vier lijnen in samenhang met het spoornet werden weergegeven.

Mijksenaars kaart is te typeren als een hybride: hij heeft zowel de kenmerken van een diagram als van een geografisch correcte plattegrond. De contouren van de stad zijn bijvoorbeeld geografisch correct weergegeven, maar het verloop van de metrolijnen is waar dat kan vereenvoudigd. Dat is goed te zien aan de Amstelveenlijn, waar de knikken zijn weggelaten en de afstanden tussen de haltes gelijk zijn getrokken.

Metro-Map_mijksenaar

Op Mijksenaars kaart, die inmiddels helaas vrijwel geheel uit het netwerk is verdwenen, rust een copyright. Toen ik in 2007 zag dat op Wikipedia nog geen bevredigend alternatief voorhanden was, besloot ik daarom zelf een kaart te maken. Stilistisch liet ik me daarbij inspireren door de metroplattegrond van Washington, DC, met zijn kenmerkende dikke lijnen en ronde, zwartomrande cirkels die de stations voorstellen. Achtergronddetails liet ik echter weg, waarmee een kaart ontstond die alleen het metronet laat zien en niets anders. De enige toevoeging bestond uit grijze stations, die aangaven dat hier op NS-stations kon worden overgestapt.

dc_inspiration

Deze kaart voldeed jaren, en omdat hij vrij te gebruiken was, zag ik hem op den duur overal opduiken. In onderzoeken naar een metroverbinding met Almere dook de – bewerkte – kaart zelfs op in de onderzoeken van twee verschillende bureaus:

In 2013 was ik met de ‘Washington style’ wel klaar. Ik had jaren daarvoor een ‘limited edition’-plattegrond van de New Yorkse metro besteld, ontworpen door Massimo Vignelli. Deze grafisch ontwerper tekende ook voor de metrokaart uit de jaren zeventig, die stilistisch echter als zodanig abstract werd ervaren dat deze het niet lang heeft volgehouden. Dat de kaart het tot het Museum of Modern Art wist te schoppen, zegt misschien wel genoeg. Het herontwerp uit 2008 was wat conservatiever, en hierop baseerde ik mijn nieuwe editie. Daarbij gebruikte ik ook het lettertype Helvetica en zorgde ik ervoor dat alle stationsnamen horizontaal stonden. De legenda kwam te vervallen – de NS-stationsindicaties had ik in eerdere edities al verwijderd. Als toevoeging vermeldde ik de verwachte openingsdatum voor de Noord/Zuidlijn.

Intussen werd er op het Amsterdamse metronet hard gewerkt aan een ‘restyling’ van de bestaande stations. Naast een grootschalige renovatie van de Oostlijnstations, betrof dat ook een systeemwijde uitrol van een nieuw visueel informatiesysteem: nieuwe bebording en nieuwe lijnplattegronden op de perrons. In 2015 maakte ik daarom een versie die stilistisch overeenkomt met deze borden, inclusief het lettertype Profile. Een jaar later werd ook bekend dat de Noord/Zuidlijn pas in 2018 zou gaan rijden, waarmee ik de laatste wijziging tot nu toe doorvoerde.

Iedere nieuwe versie die ik maakte, heb ik geüpload naar Wikipedia. Als je op deze pagina doorscrollt naar de bestandsgeschiedenis, kun je alle versies bekijken.

Advertenties