Tramtangent

De meeste tramlijnen in Amsterdam zijn radiaal van opzet. Als de spaken van een fietswiel lopen ze vanuit een centraal punt in een vrij recht traject naar de buitenwijken. Voorbeelden zijn de lijnen 1, 2, 9 en 26. Daarnaast heeft Amsterdam tangentiële lijnen. Als de velg van een fietswiel lopen ze om het centrum heen en kruisen de radiale lijnen daarbij loodrecht. Denk hierbij aan de lijnen 3 en 10.

Naarmate Amsterdam groeide, werden er nieuwe tangentiële verbindingen aangelegd, maar niet als tram. Lijn 50 werd als metrolijn aangelegd, en de Zuidtangent is als buslijn uitgevoerd die daarbij vrijwel geheel om Amsterdam heen loopt. Beide tangenten beschrijven een traject van het noordwesten van de stad/regio naar het zuidoosten. Aan de noord- en oostzijde ontbreekt het vooralsnog aan een herkenbare tangentiële verbinding. Hier maken bussen de dienst uit – bus 37 van GVB en een aantal regionale lijnen die tijdens spitsuren Waterland met de kantoorgebieden in Zuidoost verbinden.

Wat mij op het idee bracht van een nieuw tangentieel traject voor de tram: de tramtangent. Op onderstaand kaartje staat het traject afgebeeld. Groene tracédelen bestaan al; rode delen moeten nog aangelegd worden en oranje delen zijn bruggen.

tramtangent.png

Het voorstel voor de tramtangent behelst in de eerste plaats de aanleg van nieuwe infrastructuur. Het gaat me dus niet zozeer om de exacte lijnvoering, omdat de tramtangent op veel plaatsen zal gaan aansluiten op bestaande trambanen. Meerdere lijnvoeringen zijn dus denkbaar.

De tramtangent begint in het zuiden bij station Zuid. Hier wordt aangesloten op de in de toekomst te realiseren HOV-halte voor de Amstelveen-/Uithoornlijn. Vanaf hier zijn twee mogelijke tracés mogelijk: een via de Beethovenstraat (bestaand), Stadionweg-Apollolaan-Churchilllaan (nieuw), en dan via bestaand tramspoor over Churchilllaan naar het Vrijheidsplein; de ander parallel aan de bestaande infrabundel naar station RAI (nieuw), en dan via bestaand tramspoor over Europaplein en Rooseveltlaan naar het Vrijheidsplein.

De tramtangent verloopt vervolgens via bestaand spoor naar het Amstelstation. Vanaf hier kan nieuw tramspoor worden aangelegd in de Hugo de Vrieslaan tot aan de kruising met de Middenweg. Vanaf hier zijn er opnieuw twee mogelijkheden: een via Middenweg-Linnaeusstraat-Wijttenbachstraat-station Muiderpoort-Insulindeweg tot Flevopark (geheel via bestaand spoor); de ander via de Middenweg (bestaand), Kruislaan-station Science Park-Carolina MacGillavrylaan (nieuw) tot Flevopark.

Vanaf het Flevopark moet er geheel nieuw tramspoor worden aangelegd. De aanleg van een traject tot aan het Zeeburgereiland staat inmiddels hoog op de wensenlijst van de gemeente, die hiermee een tweede verbinding tussen IJburg en het Amsterdamse centrum wil realiseren. De tramtangent gaat echter verder: na de kruising van de Zuiderzeeweg met de IJburglaan loopt de trambaan verder via de Zuiderzeeweg en een nieuwe brug naast de bestaande Schellingwouderbrug naar Amsterdam Noord. In Noord kan de tramtangent het verloop van de Zuiderzeeweg en de IJdoornlaan volgen (s115) tot aan metrostation Noord, waar de tramtangent zijn noordelijke eindpunt heeft.

Leuk, zo’n tramtangent, maar wat heb je eraan? Reizigers van Noord naar Zuid zijn straks toch veel sneller met de Noord/Zuidlijn? Deze tangentiële verbinding zou dan ook niet zozeer voor doorgaande reizigers bedoeld zijn, maar vooral bijdragen aan het beter op elkaar aansluiten van de stadsdelen in het zuiden, oosten en noorden van de stad. Als de tramtangent als één lijn zou worden geëxploiteerd, zou je maar weinig reizigers aantreffen die de hele rit uitzitten.

Reizigers op korte trajecten daarentegen des te meer. De tramtangent verbindt een aantal belangrijke OV-knooppunten. Reizigers die vanuit IJburg naar station Amstel of Zuid willen, kunnen dit eenvoudig doen met de tramtangent. Wie vanuit Amsterdam Noord naar de Noord/Zuidlijn wil, of de andere kant op naar het Science Park of het Amstelstation om verder te reizen per trein naar Utrecht, kan dat ook met de tramtangent. En mogelijk dat deze verbinding instrumenteel kan zijn in een succesvolle ontvlechting van het metronet, omdat er een directe tramverbinding tussen Zuid en Amstel voor in de plaats komt.

Kortom: voor de langere termijn kan een tramtangent nieuwe verbindingen in het almaar groeiende Amsterdam bieden. Klinkt nu nog als toekomstmuziek, maar kan ooit hard nodig zijn.

Advertenties