Mogelijke lijnnummers voor de Uithoornlijn

In het nieuws: de Uithoornlijn kan worden aangelegd. Dit is een verlenging van de Amstelveenlijn vanaf Amstelveen Westwijk naar Uithoorn, die volgens de huidige planning eind 2022 zal gaan rijden. De Amstelveenlijn zelf zal tussen maart 2019 en eind 2020 worden omgebouwd tot tramlijn.

De route van de Uithoornlijn zal van Amsterdam Zuid naar Uithoorn Centrum lopen. Een lijnnummer voor deze toekomstige verbinding heeft men nog niet. Het huidige lijnnummer van de Amstelveenlijn – 51 – zal zeer waarschijnlijk niet gebruikt gaan worden, omdat dit nummer vanaf maart 2019 voor een ‘nieuwe’ metrolijn CS – Zuid – Isolatorweg zal worden gebruikt. Hoe lang dit nummer – en het gebruik van de 50-reeks voor metrolijnen in het algemeen – nog gebruikt zal worden, hangt in belangrijke mate af van de verdere toekomst van de lijnvoering op het metronet. Tot 2024 zal hier echter geen verandering in optreden, en omdat de nieuwe Amstelveenlijn en de Uithoornlijn al voor die tijd operationeel moeten zijn, is het niet opportuun om te wachten of/tot het nummer 51 weer vrijkomt.

Wat zouden mogelijke nummers voor de Uithoornlijn kunnen zijn? Er zijn meerdere opties en het hangt er maar net vanaf waar je de nadruk op legt. Zie je de lijn vooral als een tramlijn die onderdeel vormt van het Amsterdamse tramnet? Dan ligt een tramnummer voor de hand. Of zie je de lijn meer als een regionale lijn met metro-achtige kenmerken? Dan zou een nummer in de metroreeks (50 t/m 59) of een regionaal nummer van de R-netreeks (300 t/m 399) tot de mogelijkheden behoren.

Tram: binnen de reeks

Een nummer binnen de reeks betekent dat een van de niet gebruikte nummers in de reeks 1 t/m 26 wordt gebruikt. Deze reeks omvat alle nummers die in het tramnet in gebruik zijn. Vanaf de opening van de Noord/Zuidlijn gaat het dan om de nummers 6, 8, 9, 10, 16, 20, 23 en 25.

Eerst een korte geschiedenis van het lijnnummersysteem. Dat systeem is historisch gegroeid: met iedere nieuwe lijn kwam er een lijnnummer bij, waarbij het eerstvolgende vrije nummer werd gebruikt. Alle nummers in de huidige reeks 1 t/m 26 hebben ooit wel eens op de voorkant van een tram gestaan.

Naarmate tramlijnen verdwenen – een ontwikkeling die zich vanaf de jaren 1930 voltrok en pas in de jaren 1970 tot stilstand kwam – vielen er ook gaten in de reeks. Sommige in onbruik geraakte nummers werden voor buslijnen gebruikt; andere werden soms decennia later hergebruikt voor nieuwe tramroutes. Maar de gaten bleven altijd.

De herschikking het tramnet vanaf de opening van de Noord/Zuidlijn zou een ideale gelegenheid zijn geweest om ook het nummersysteem opnieuw te ontwerpen, waarmee met de gaten zou zijn afgerekend. Maar GVB heeft dat niet aangedurfd en heeft gekozen voor een nummering die zoveel mogelijk aansluit op het huidige net. Met de opheffing van de lijnen 9, 10 en 16 en het terugkeren van de nummers 11 en 19, blijven er zo een achttal ongebruikte nummers in de reeks 1 t/m 26 over.

Je zou een van deze nummers voor de Uithoornlijn kunnen gebruiken. Voornaamste bezwaar hiertegen zou historisch zijn: al deze nummers zijn al eens voor andere lijnen gebruikt – de nummers 9, 10, 16 en 25 nog heel recent bovendien. Op zich hoeft dat hergebruik niet tegen te houden, maar blijkens de conservatieve houding van GVB ten aanzien van het nummersysteem ligt een hergebruik van een van deze nummers niet voor de hand.

Tram: buiten de reeks

Voor de hand liggender zou het zijn om een nummer buiten de bestaande reeks te gebruiken. Dit betreft dan de nummers 27, 28 en 29, die noch door een tram-, noch door een buslijn worden gebruikt. Bij de opening van de IJtram in 2005 werd dit principe ook gevolgd, toen de lijn het nummer 26 meekreeg. De nummers 28 en 29 zijn sowieso nooit door een tramlijn gebruikt, waarmee er ook geen historische bezwaren aan het gebruik kleven. Ook nummer 27 is echter al lang buiten gebruik: tussen 1962 en 1971 reed er een tramlijn onder dit nummer.

Een gebruik van een typisch Amsterdams tramnummer zou echter bezwaarlijk zijn omdat de Amstelveen-/Uithoornlijn voor het grootste deel buiten Amsterdams grondgebied loopt. De verlenging naar Uithoorn geeft de lijn bovendien een meer regionaal karakter.

Lijn 55

Daarnaast is de lijn de opvolger van de gefnuikte sneltram, die een integraal onderdeel van het metronet vormt. Deze lijn rijdt tot maart 2019 nog over het metronet met lijnnummer 51, waarna de lijn tussen Zuid en Amstelveen Westwijk tijdelijk wordt opgeheven om tot tramlijn te worden verbouwd. Het vervangend busvervoer tot de geplande opening eind 2020 zal door een buslijn worden verzorgd: lijn 55. Een lijn onder dit nummer rijdt nu ook al uit in geval van nood op de Amstelveenlijn.

amstelveen-01.png

Het blijven gebruiken van dit nummer is om meerdere redenen logisch: het is al in gebruik voor de vervangende buslijn, waarmee er een gewenning aan dit nummer zal optreden. Daarnaast past het mooi in de reeks die door metrolijnen wordt gebruikt (50 t/m 54), en alhoewel de Uithoornlijn geen metrolijn gaat zijn, wordt daarmee toch een knipoog naar de historie gegeven. En tot slot sluit nummer 55 mooi aan op nummer 5, het nummer van de lijn die er deels parallel mee rijdt.

Lijn 351

Toch zou ook het gebruik van een nummer in de metroreeks op bezwaren kunnen stuiten. Naast het feit dat de suggestie wordt gewekt dat het hier om een metrolijn gaat, blijft het een ‘typisch Amsterdams’ nummer. Voor een lijn met een regionaal karakter zou daarom de vraag moeten worden gesteld of een regionaal nummer niet beter zou staan?

De trams die voor de Uithoornlijn zijn besteld – CAF Urbos die in Amsterdam als serie 15G zal gaan rijden – zullen een regionaal jasje krijgen: ze worden in de rood/grijze kleurstelling van het zogenaamde R-net gebracht, waaraan nu ook al de regionale buslijnen te herkennen zijn. R-netbuslijnen zijn bovendien te herkennen aan hun nummering: deze zitten in de 300-reeks.

Een nummer in deze reeks zou een uitgelezen mogelijkheid zijn om het meer regionale karakter van de tram verder te benadrukken. Bovendien kan er dan naar de historie van de Amstelveenlijn worden verwezen als lijn 51. Het lijnnummer 351 is vooralsnog vrij, en zou dan de meest voor de hand liggende kandidaat voor een regionaal nummer zijn.

Los van de vraag of het nummer ‘351’ op de 15G-trams kan worden getoond, kun je je natuurlijk afvragen of GVB daarin mee wenst te gaan. De suggestie is al opgeworpen om de Uithoornlijn ooit onder te brengen in de concessie Amstelland-Meerlanden, waar de lijn geografisch beter in zou passen. Als GVB al een regionaal nummer zou gaan gebruiken, zou dat bijna als een witte vlag kunnen worden uitgelegd. En de stadsvervoerder heeft vooralsnog het laatste woord in het bepalen van de nummering, waarmee het gebruik van dit nummer onwaarschijnlijk lijkt zolang de lijn nog onder de GVB-concessie valt.

Zo zie je: zelfs voor zoiets schijnbaar eenvoudigs als het bepalen van een nieuw lijnnummer zijn er nog talrijke afwegingen te maken. Welk nummer de Uithoornlijn uiteindelijk zal gaan krijgen zal de toekomst uitwijzen.

 

Advertenties

5 gedachten over “Mogelijke lijnnummers voor de Uithoornlijn

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s